Öncesinde Yahudiler[1], sonrasında da Hristiyanlar, doğan çocuklarını vaftiz dedikleri suda yıkıyorlardı. Çocuklarını bu suda yıkamakla, onların Yahudi ya da Hristiyan olacaklarını inanıyorlardı. Onlara göre bu kutsal su, onları yüzeysel olarak temizlediği gibi, ahlaken de temizleyecekti.
Kaliteli kumaşlar, kendi renkleri ve desenleriyle kendisini belli eder. Sonradan suni boyalarla boyanan kumaşlar ise, ilk yıkanmada kendisinden çıkan sahte boyayla kendi renklerini bozdukları gibi, kendileriyle beraber yıkanan diğer kumaşların da renklerini bozarlar. Bununla da bu boyanın renginin kendi orijinal renkleri olmadığını belli ederler. "Biz Allah'ın boyasıyla boyanmışızdır. Boyası Allah'ınkinden daha güzel olan kimdir?[2] ayeti kerimesiyle de cenabı Allah, imanı boyaya benzetti. Yani iman, Yahudi ve Hristiyanların zannettikleri gibi, boyalı bir suya koyulmakla insanlara geçmez. İman; yürüyüşünü, oturuşunu, kalkışını, eşiyle, çocuklarıyla, komşularıyla, tanıdıklarıyla, dostlarıyla, arkadaşlarıyla, tanımadıklarıyla ve tabiattaki bütün yaratıklarla olan münasebetlerini Allah'ın Kitabına göre uydurmakla olur demektir. Sözü edilen bu özelliklerin insanların boyalı bir suya koymakla kazanılmayacağı muhakkaktır. İnsanın alması gereken renk; fıtrata uygun olan iman ve İslâm rengidir “Sen tek Allah’a yönelerek yüzünü hak dine, Allah’ın insanları üzerinde yaratmış olduğu, yaratış kanununa uygun olan dine çevir. Allah’ın yaratmasında hiçbir değişiklik yoktur. İşte doğru din budur. Fakat insanların çoğu bunu bilmezler.”[3]
Boyalı suya koymak suretiyle gerçekleşeceğine inandıkları iman, tıpkı sûni bir boya gibi, sûni olan imandır. Kalıcı olan iman değildir. Tefsirinde Elmalılı Hamdi Yazır bu ayetle ilgili söylediği şu sözler “صِبْغَةَ اللّٰهِ “ terkibinden ne kastedildiği ile ilgili bize bilgi vermektedir: Ağaçlara ve otlara, bütün çiçeklere, bilhassa insanların simalarına ve göz renklerine şöyle bir göz attığınızda, onlardaki doğuştan boya ile insanların sonradan sürdüğü suni boyalar arasında kıymet ve güzellik bakımından ne kadar büyük fark olduğunu görürsünüz. Özellikle insan bedenlerine sürülen ve yaradılışı bozan boyalar ne kadar ârızî, şeylerdir. İşte maneviyatta, din ve ahlakta da durum böyledir. Din fıtri bir din, iman ilahi bir iman, temizlik doğuştan bir temizlik, güzellik doğuştan bir güzelliktir. Sonradan elde edilen bütün temizlik ve güzellik, aslında doğuştan gelen güzellik ve temizliğin korunmasına yöneliktir, sonradan ona arız olmuş birtakım pisliklerin giderilmesine dönüktür. İnsanları bir kumaş boyar gibi, renkli bir suya sokup çıkarmakla (vaftizle) elde edileceği sanılan iman, sudan bir imandır, çok temelsiz bir dindir. Bunun ne kıymeti var ki? İman ile dini bir boyaya benzetmek gerekirse biz Allah’ın boyası olan bir fıtri iman ile Allah tarafından boyanmış olmayı üstün tutarız. İslâm dini ve tevhid inancı insanların Allah tarafından boyanmasıdır.
Şu da unutulmaması gereken bir hakikattir ki; suniler, sahteler hakiki ve tabii olana karşı, er geç yok olmaya mahkûmdur. “Köpük uçup gider, insanlara faydalı olan şeyler ise yerde kalır.”[4] İslam bir yaşam şeklidir. Bu yaşam şeklini yüzeysel olarak hayatlarında tatbik etmeye çalışanlar, er geç elbisenin üstündeki sûni boya gibi, o boyalarının çıkacağını unutmamalıdırlar. Nitekim münafık dediğimiz insanlar, bu sahte boyalarla boyanan insanlardır. Bu sahte boyalarla insanları kandırmaya çalışmaktadırlar. Tüm boyaların gerçek sahibi olan Allah’ı aldatmak mümkün müdür? Kaza yapmış, boyalı bir arabanın üzerindeki sahte boyayla, normal sıradan bir insan kandırılabilir. Ama işin ustası, boyayı bir bakışta fark eder. Münafıklar da insanları kandırabilirler ama Allah’ı kandıramazlar. “Allah’ı ve müminleri aldatmaya çalışırlar. Halbuki sırf kendilerini aldatırlar da farkına varmazlar”[5] Allah’ın boyasıyla boyananlar, hakiki boyayla boyanan nesneler gibidirler. Onların üzerindeki boyaların varlığı, üzerinde durdukları nesnenin varlığına bağlıdır. O var olduğu müddetçe o da vardır. Belki bazen üzerindeki kirden dolayı renklerinde bir bulanıklık meydana gelebilir, ama tövbe ve istiğfar suyuyla tekrar eski canlılıklarını elde ederler. Allah’ın boyası olan bu manevi boyayla boyananların bu boyası, sahte boyayla boyananların aksine, dünyada onu taşıyan müminleri ahlaken güzelleştirdiği gibi, mahşerde de onların yüzlerini aydınlatacaktır. “Mal ve çocuklar, dünya hayatının süsüdür. Baki kalacak salih ameller ise Rabbin katında hem sevap bakımından daha değerli, hem de ümit kaynağı olarak daha verimlidir.”[6]
Rabbim bizlere de Allah’ın boyasıyla boyanmayı nasip etsin inşallah. Dualarınızda bizleri de unutmamanız dileğiyle, Allah’a emanet olun.
[1] Mevdudi, Tefhimul Kur’an, 1, 119
[2] Bakara 138
[3] Rum 30
[4] Ra’d 17
[5] Bakara 9
[6] Kehf 46
Mühacid Haksever
Mühacid Haksever