Ebu Musa el Eş'ariden (radiyallahu anh) rivayet edilmiştir. Dedi ki Peygamber efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Kur'an okuyan Mü'min turunç gibidir. Tadı güzel kokusu güzeldir. Kur'an okumayan mü'min hurma gibidir. Tadı güzeldir ama kokusu yoktur. Kuran okuyan facir (hak yoldan çıkmış fasık) reyhan gibidir. Kokusu güzeldir, tadı acıdır. Kuran okumayan facir ebucehil karpuzu gibidir. Tadı acıdır, kokusu yoktur." (Buhari)
Diğer bir rivayette: "Kur'anı okuyup onunla amel eden Mü'min turunç gibidir. Tadı güzel kokusu güzeldir. Kur'an okumayıp onunla amel eden Mü'min hurma gibidir. Tadı güzeldir ama kokusu yoktur. Kuran okuyan münafık reyhan gibidir. Kokusu güzeldir, tadı acıdır. Kuran okumayan münafık ebucehil karpuzu gibidir. Tadı acıdır, kokusu yoktur." (Buhari)
Hadis-i şerifte Kur'an okuyan Mü'min fazilet açısından turunca benzetilmiştir. İbn-u hacer Fethul Bari adlı Buhari şerhinde bunun hikmetini şu şekilde nakletmektedir: Elma gibi hem tadı hem kokusu olan meyveler arasından turuncun seçilmesinin hikmeti şudur: Çünkü turuncun kabuğu ile tedavi yapılır, turunç ferahlatıcıdır, çekirdeklerinden birçok yönden faydalı olan yağ çıkarılır.
Hem içinde turunç bulunan eve cinler yaklaşmaz. Bu nedenle şeytanların yaklaşamadığı Kur'an’ın onunla temsil edilmesine münasiptir. Ve turuncun çekirdek tanelerinin kabuğu beyazdır. Mü'minin kalbine münasiptir.
Ayrıca turunçta; hacminin büyüklüğü, manzarasının güzelliği, renginin ferahlığı, dokunmasının yumuşaklığı gibi meziyetler vardır. Ve yemesinde lezzetle birlikte güzel koku, mideyi temizleme ve iyi hazım vardır. Ve daha başka faydaları da vardır. (Feth-ül Bari)
İmam Buhari rahmetullahi aleyh bu hadis-i şerifi sahihinde "Kur'an’ın sair sözlerden üstünlüğü" başlığı altında zikretmiştir.
Hadis-i şerifte Kur'an-ı Kerim’i okuyanın fazileti ile birlikte elbette Kur'an-ı Kerim’in de fazileti vardır. Aliyy-ül Kari'nin Umdet-ül Kari adlı Buhari şerhinde söylediği gibi: Kur'an okuyan için fazilet varsa Kur'an için daha güçlü bir fazilet vardır. Zira Kur'an okuyanın fazileti Kur'an’ı okumaktan gelir.
İbnu Hacer de Feth-ül Bari’de şöyle beyan eder: Birinci hadisin başlığa mutabık olması Kur'an’ı okuyanın okumayana üstünlüğünün sabit oluşu cihetindedir. Bu da Kur'an’ın diğer tüm sözlere üstün olduğunu istilzam eder. Turuncun diğer meyvelere üstünlüğü gibi…
İkinci rivayette birinci rivayeti tefsir ve açıklama mahiyetinde ziyade vardır. Nitekim okumakla beraber amel etmeyi de zikretmiştir. Yani kastedilen fazileti elde etmek için okumakla beraber onunla amel etmek de gerekir. Zira okumak manasını anlayıp tefekkür etmek, hatırlamak ve amel etmek içindir. Allah Teâlâ buyuruyor:
"Onlar hâlâ Kur'ân'ı gereği gibi düşünüp anlamaya çalışmazlar mı? Eğer o Allah'tan başkası tarafından indirilmiş olsaydı mutlaka onda birçok çelişkiler bulurlardı." (Nisa:82)
"Andolsun biz Kur'ân'ı öğüt almak için kolaylaştırdık. Öğüt alan yok mudur?" (Kamer: 17)
Evet, Kur'an-ı Kerim diğer tüm sözlerden ve kelamlardan üstündür. Zira o âlemlerin Rabbinin kelamıdır.
"(O Kur'an), âlemlerin Rabbinden indirilmiştir." (Vakıa: 80)
"Kur'ân'ı sana kısım kısım Biz indirdik Biz." (İnsan: 23)
Habbab bin Erett radiyallahu anh şöyle demiştir: Elinden geldiği kadar Allah’a yaklaş. Ama kelamından O'na daha sevimli bir şeyle O’na yaklaşamazsın.
Esma bintu Ebibekr radiyallahu anhuma Kur'an’ı işittiği zaman: "Rabbimin kelamı… Rabbimin kelamı…" derdi.
Ebu Abdurrahman Es-sülemi şöyle demiştir: "Kur'an’ın diğer kelamlara üstünlüğü Allah'ın yarattıkları üzerine üstünlüğü gibidir. (Feth-ül Bari)
Kur'an diğer kelamlardan üstündür. Zira Kur'an’ın tamamı hidayettir:
Evet, Kuran'ı Kerim hem cinler hem insanlar için hidayettir, doğru yoldur ve doğru yola iletendir. Böylece Kuran-ı Kerim’in hidayeti genel, gerçek ve asıl hidayettir. Zira Allah'ın hidayetidir. Allah'ın hidayetinden başka hidayet olamaz. Allah Teâlâ buyuruyor:
"Elif, Lam, Mim. Bu kitap onda asla şüphe yoktur. Takva sahipleri için bir hidayettir." (Bakara: 1, 2)
"Şüphesiz ki bu Kur'an, insanları en doğru ve en sağlam yola iletir ve salih amel işleyen müminlere büyük bir ecir olduğunu müjdeler." (İsra: 9)
"Onlar (cinler) kavimlerine şöyle dediler: "Ey kavmimiz! Gerçekten biz Musa'dan sonra indirilen ve kendisinden öncekileri tasdik eden bir kitap dinledik. O kitap gerçeği ve doğru yolu gösteriyor." (Ahkaf: 29)
" De ki: Cinlerden bir topluluğun (Kur'an'ı) dinleyip de şöyle söyledikleri bana vahyolunmuştur: Şüphesiz biz, hayret verici bir Kur'ân dinledik. O Kur'ân hidayete erdiriyor, biz de ona iman ettik." (Cin: 1, 2)
Kur'an diğer tüm kelamlardan üstündür. Zira Kur'an mu’cizedir, benzerini getirmek mümkün değildir:
Evet, Kur'an’ın benzerini getirmek mümkün olmadı, olmayacaktır. Kur'an asırlardır meydan okuyor. Değil benzeri bir kitap getirmek belki bütün bir insanlık en kısa süresinin benzerini getirmekten aciz kaldı. Belagat asrında belagatin zirvesine çıkanlar Kur'an’ın bir ayetine karşı kendini tutamayarak secdeye vardılar. Allah Teâlâ buyuruyor:
"Eğer kulumuz(Muhammed)a indirdiğimiz (Kur'ân)den şüphe içinde iseniz, haydi onun gibi bir sûre getirin, Allah'tan başka güvendiklerinizin hepsini çağırın; eğer doğru iseniz." (Bakara: 23)
"Ey Muhammed! De ki: "Yemin olsun, eğer insanlar ve cinler bu Kur'ân'ın benzerini getirmek üzere toplansalar ve birbirlerine yardımcı olsalar bile, yine onun bir benzerini meydana getiremeyeceklerdir." (İsra: 88)
Kur'an diğer tüm kelamlardan üstündür. Tahrif edilemez, değiştirilemez. Zira o Allah Teâlâ tarafından korunmaktadır:
Şüphesiz Kur'an’a yapılan düşmanlık dünya tarihinde hiçbir şeye ve hiç kimseye yapılmamıştır. Bu kadar gaddar ve sınır tanımaz hilebaz düşmanlara rağmen Kur'an-ı Kerim değiştirilemedi, tahrif edilemedi ve edilemeyecektir. Buna yeltenen kendini bilmezler de tarih önünde âleme rezil oldular. İşte bunu yapamayan düşman zaman zaman karikatürlerle, fiili saldırı ile, yakmakla rahatlamak istedi, daha da battı, rezil ve zelil oldu. Kur'an’ın sahibi Allah Teâlâ buyuruyor:
"Hiç şüphe yok ki, Kur'ân'ı Biz indirdik, elbette onu yine Biz koruyacağız." (Hicr: 9)
"O, elbette şerefli bir Kur'ân'dır. Korunmuş bir kitaptadır. Ona temizlenenlerden başkası el süremez." (Vakıa: 77-79)
Kur'an diğer tüm kelamlardan üstündür. Kur'an’ı okuyanlar da üstündür. Zira Allah Teâlâ Kur'an okumayı emretmiştir:
"… ve Kur'an’ı okumakla (emrolundum.)" (Neml: 92)
"Rabbinin kitabından Sana vahyolunanı oku! Onun sözlerini değiştirecek kimse yoktur. Ve O'ndan başka bir sığınılacak da bulamazsın." (Kehf: 27)
"Bundan böyle Kur'ân'dan size ne kolay gelirse okuyun." (Müzzemmil: 20)
Yukarıda zikrettiğimiz hadisimiz ve daha burada zikredemediğimiz birçok hadis-i şerif Kur'an’ı okuyanların üstünlüğü için delildir.
Kur'an diğer tüm kelamlardan üstündür. Okunduğu zaman edep ve hürmet dâhilinde sükût edip dinlemek gerekir:
"Kur'ân okunduğu zaman, hemen susup onu dinleyin, umulur ki, rahmete nâil olursunuz." (A'raf: 204)
"Ey Muhammed! Hani biz cinlerden bir grubu Kur'ân'ı dinlemeleri için sana yöneltmiştik. Onlar Kur'ân'ı dinlemek için hazır bulundukları zaman birbirlerine "susun" dediler. Kur'ân'ın okunması bitince de birer uyarıcı olarak kavimlerine döndüler." (Ahkaf: 29)
Allah'ım KUR'AN'I kalbimin baharı, göğsümün nuru, gözümün aydınlığı, hüznümün ve kederimin gidişi kıl!... Âmîn!...
Abdulkuddus Yalçın
Abdulkuddus Yalçın