Şehid Hasan el-Benna’nın 1928’de kurduğu İhvan-ı Müslimin hareketi Filistin’in Yahudileştirilmesi ve sömürülmesi projelerine karşı baştan beri Filistin topraklarına özel bir önem atfediyordu. Bu nedenle İhvan Hareketi 1929 Burak Devrimine 1936’daki Kassam Devrimine her türlü desteği vermiştir. Bu olaylardan sonra da İhvan 1937’den 1945’e kadar Filistin’de yapılanmaya devam etmiş ve Siyonist devletin ilan edildiği 1948’den önce Şehid İmam Hasan el Benna Filistin’i ziyaret etmiştir. Bu ziyarette Şehid İmam’a İhvan’ın yetiştirdiği mücahidler eşlik ediyordu. Bu da Filistin’e ulaşan ilk silahlı birlik idi.
1948 savaşı başladığında da İhvan Cemaati gönüllü savaşçıları ile Filistinli kardeşlerine destek vermişlerdir. Liderleri başta olmak üzere İhvan Cemaatinin Filistin için yaptığı kahramanlıklar ve fedakârlıklar dost düşman herkesin malumudur. Gönderilen bu birliklere liderler de eşlik ediyordu. Suriye kolu İhvanı’nın başında Mustafa Sıbai, Ürdün’den Muhammed Ebu Favra, Irak’tan Mahmud Es-Suvan… Bütün bu liderler maiyetinde mücahidler olduğu halde cihad için Filistin’e akın etmişlerdi.
1948 hezimetinden sonra İhvan Cemaati Filistin’deki çalışmalarına son vermedi, aksine farklı bir usul ve yöntem ile hızlandırarak devam ettirdi. Sivil toplum kuruluşları şeklinde tebliğ ve irşad faaliyetlerinde bulundu, halkı bilinçlendirme faaliyetleri yürüttü. Öğrenciler yetiştirdi, kahramanlık marşları eşliğinde İslami düğünler tertip etti. 1967’ye gelindiğinde Cemaat köy köy şehir şehir bütün Filistin’de yapılanmasını tamamlamış durumdaydı. Şeyh Ahmed Yasin, Şeyh Hamid el-Beytavi, Şeyh Fuad Ebu Zeyd ve Şeyh Ahmed el-Hacc Ali gibi zatlar bu faaliyetlere öncülük ediyorlardı. Şeyh Raid Salah, Abdullah Nemr ve Kemal Hatip gibi gençleri alıp yetiştiriyorlardı. İşte bu gençler Filistin halkının güvenini kazanacak bir erdemliliğe onların eğitiminde ulaştı.
Bu hizmet sol ve laik grupların tüm engellemelerine rağmen camilerde, medreselerde, üniversitelerde devam etti. Nitekim 1980’li yıllara gelindiğinde İslami Hareket bütün ağırlığıyla kendini herkese kabul ettirmişti.
İsraillilerin Filistin halkına karşı kin ve düşmanlığı çok ileri bir seviyeye ulaşınca Şeyh Ahmed Yasin başkanlığında bunlara karşı koymanın planları yapılmaya başlandı. Bunun haber alınması üzerine Siyonistler 1983 yılında Şeyh Ahmed Yasin’i tutuklayıp zindana atıldı. Esir takası ile iki yıl sonra serbest bırakılan Şeyh Ahmed Yasin kaldığı yerden çalışmalarına devam etti.
Bu çalışmanın ilk ürünü olarak Mescidler İntifadası adı verilen intifada başladı. Bu intifada direnişin sadece silah ve imkânlarla alakalı değil iman ve irade ile alakalı olduğunu gösterdi. Bu intifada iradenin imkânlar ve silahlar ortaya çıkardığını güç ve silahın her zaman irade oluşturmaya yeterli gelmediğini gösterdi. Çünkü bu dönemde Filistin halkının Siyonistlerle güç açısından mukayese edilecek bir durumu söz konusu değildi. Fakat Filistin halkının iman ve azmi Siyonistlerle yapılan mücadelede Siyonistleri caydıran en önemli faktör oldu.
Bütün bunlardan yola çıkarak Hamas’ın aslında İhvan Cemaatinin askeri kolu olduğunu söyleyebiliriz. Sonra Hamas genişleyerek kendisi İhvan Cemaatinin genel bir kolu oldu.
Başlangıçta Hamas taştan başka hiçbir silaha sahip değildi. Sonra bıçak devreye girdi. Amir Ebu Serhan adlı İslami hareketin bir evladı bıçak savaşını başlatan kişi oldu. Asker dolu bir minibüse hücum eden Ebu Serhan şoförü öldürdükten sonra direksiyonu uçuruma doğru çevirdi.
Bu olaydan ilham alan genç mücahidler işi başka bir merhaleye taşıyarak Siyonist askerleri öldürüp silahlarını ganimet alma operasyonları yapmaya başladı. Bütün bu gençler herhangi bir askeri eğitim almadan sadece iman ve cesaretleri ile kendileri fikirler geliştirerek bu tür eylemleri gerçekleştiriyorlardı. Daha sonra iş artık başka bir merhaleye geçerek Siyonist askerlerin esir edilmesi operasyonları başladı.
Hamas’ın cihad faaliyetleri bu şekilde taştan bıçağa bıçaktan sopaya, sopadan tüfeğe bir gelişme kaydetti. Sonra istişhadi operasyonlar merhalesine geçildi. Ve sonra füzeler dönemi başladı.
Askeri alandaki bu başarı aynı şekilde iç ve dış siyasette de kendini gösterdi. Hamas hareketi Filistin içinde muteber ve büyük bir güç olduğu gibi uluslar arası alanda da adından söz ettiren bir güç haline Allah’ın izni ile geldi.
Hamas’ın başarısı medya alanında da büyük bir ilerleme kaydetti. 1990’larda Hamas ile ilgili basında tek bir haber yer almazken şimdi Hamas ile ilgili en ufak bir haber bile medya tarafından görülüyor. Medya Hamas ile ilgili haber yapmak için adeta birbiri ile yarışıyor.
Uluslar arası alanda da Hamas’ın devletler, hükümetler ve örgütler düzeyinde çok güçlü ilişkileri var. Gelinen noktada herkes artık biliyor ki Filistin ile ilgili hiçbir karar alınamaz.
Son olarak bütün bu başarılar evvela Allah’ın yardımı iledir. Sonra taşıdığı davanın şerefli ve mukaddes olması sayesindedir. Ayrıca hareketin önderliğinin hikmetli bakışı da hiç şüphesiz hareketin başarısında ve kabul görmesinde büyük bir paya sahiptir. Çünkü hareketin kurulduğu günden şu ana kadar cemaat önderliği İslam’ın ve şeriatın ahkâmı ile tam bir uyum ve intibak içinde olmuştur. Hamas hareketi ifrad ve tefritten uzak bir şekilde vasat İslami bir hareket olmakla gurur duyar.
Bütün bunlara rağmen Hamas hareketinin diğer İslami hareketlerin tecrübelerinden istifade etmeye ihtiyacı vardır. Aynı şekilde diğer İslami hareketlerin de kendi özel şartları mahfuz olmak kaydı ile Hamas’tan alacakları büyük dersler ve tecrübeler vardır.
Son sözümüz Allah’a hamddir.
Nevvaf Tekruri / İnzar Dergisi – Ocak 2013
Dr. Nevvaf Tekruri